Bob Dylan bị tổ chức nhân quyền chỉ trích

Tuy nhiên, danh mục các bài hát trong đêm diễn của ca sỹ 70 tuổi thiếu vắng những giai điệu phản chiến và nhân quyền lừng lẫy thập kỷ 1960 như Blowin’ in the Wind và The Times They Are A-Changin’… Lãnh đạo Human Rights Watch tuyên bố: “Dylan cần phải tự xấu hổ”. Trong bài hát nổi tiếng Blowin’ in the Wind (1963) mà cho tới tận ngày nay vẫn được nhiều ca sỹ chọn để hát lại, Bob Dylan viết: “Một số người phải tồn tại bao nhiêu năm trước khi có thể được tự do?” Bài The Times They Are A-Changin’ (1964) thì có câu “Trật tự cũ đang nhanh chóng lụi tàn”.

Bob Dylan bị tổ chức nhân quyền chỉ trích


Bob Dylan biểu diễn tại TP Hồ Chí Minh

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2011/04/110411_bobdylan_vietnam.shtml

Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch vừa lên tiếng chỉ trích huyền thoại âm nhạc Bob Dylan sau buổi biểu diễn của ông tại TP Hồ Chí Minh.

Bob Dylan đã biểu diễn live lần đầu tiên trong buổi hòa nhạc tối Chủ nhật 10/04 tại Trường Đại học RMIT, Quận 7.

Khoảng 5.000 người đã tới tham dự buổi diễn, đa phần là người nước ngoài.

Bob Dylan trình diễn 17 ca khúc mà ông sáng tác, trong có các bài hát nổi tiếng như A Hard Rain’s a-Gonna Fall và Highway 61 Revisited.

Tuy nhiên, danh mục các bài hát trong đêm diễn của ca sỹ 70 tuổi thiếu vắng những giai điệu phản chiến và nhân quyền lừng lẫy thập kỷ 1960 như Blowin’ in the Wind và The Times They Are A-Changin’.

Những bài này cũng không được trình diễn trong các buổi hòa nhạc của Bob Dylan tại Bắc Kinh và Thượng Hải tuần qua.

Bob Dylan trình diễn tại Bắc Kinh, Trung Quốc, 6-4-2011

Bob Dyla trình diễn tại Thượng Hải, Trung Quốc, 8-4-2011

Giám đốc bộ phận Á châu của Human Rights Watch, Brad Adams, ngay lập tức lên tiếng chỉ trích ngôi sao âm nhạc là đã để cho chính quyền Trung Quốc và Việt Nam “bảo gì hát vậy”.

Thông cáo của ông Adams viết: “Ông ấy đã có cơ hội lịch sử để phát đi thông điệp của tự do và hy vọng, thế nhưng thay vào đó, ông ấy lại để cơ quan kiểm duyệt chọn bài hát cho mình”.

“Điều này khiến người hâm mộ ông ở Việt Nam hiểu rằng bàn tay của Đảng Cộng sản vươn ra tới tận các nhân vật anh hùng của thời đại quyền dân sự ở Hoa Kỳ.”

Lãnh đạo Human Rights Watch tuyên bố: “Dylan cần phải tự xấu hổ”.

Kiểm duyệt bài hát

Trong bài hát nổi tiếng Blowin’ in the Wind (1963) mà cho tới tận ngày nay vẫn được nhiều ca sỹ chọn để hát lại, Bob Dylan viết: “Một số người phải tồn tại bao nhiêu năm trước khi có thể được tự do?”

Bài The Times They Are A-Changin’ (1964) thì có câu “Trật tự cũ đang nhanh chóng lụi tàn”.

Những bài hát này đều được cho là mang ý nghĩa chính trị mạnh mẽ trong thời kỳ bắt đầu cuộc chiến Việt Nam.

Tuy nhiên, tin cho hay cơ quan kiểm duyệt văn hóa Việt Nam không yêu cầu loại bỏ các bài hát này trong nội dung hòa nhạc.

Công ty tổ chức sự kiện đứng đằng sau buổi biểu diễn 10/04 tại TP Hồ Chí Minh nói như thường lệ, họ phải gửi toàn bộ danh sách 50 bài mà Bob Dylan “có thể hát” lên cho giới chức ngành văn hóa phê chuẩn.

Không có bài hát nào bị bác vì nội dung nhạy cảm.

Chỉ có thể kết luận rằng ca sỹ kỳ cựu đã tự quyết định không hát những bài này. Trước đó, ông cũng không hát chúng trong hai buổi diễn ở Bắc Kinh và Thượng Hải.

Một trong các khán giả có mặt tại buổi biểu diễn tên là Steve, người Australia, nói với BBC ông hơi thất vọng.

“Tôi rất trông ngóng được nghe các bản nhạc đã gắn với tên tuổi Bob Dylan (như hai bài hát trên), nhưng ông ấy đã không hát chúng.”
Trước buổi biểu diễn của Bob Dylan

Nhưng cũng có người lại nói không nên tiếp cận nội dung hòa nhạc từ góc độ chính trị.

Một khán giả khác là Bobby, người Mỹ, nói: “Chúng ta hãy tận hưởng ngày hội âm nhạc này”.

“Trước mặt chúng ta là một nhạc sỹ, ca sỹ siêu tài, cùng với các nhạc công tài năng của ông. Cơ hội này không dễ gì lặp lại.”

Thế hệ khác

Có mặt tại sân biểu diễn của trường RMIT tối Chủ nhật, người ta có thể dễ dàng nhận thấy sự thiếu vắng các khán giả Việt.

Trước Bob Dylan cùng ban nhạc, ban tổ chức có một phần biểu diễn của các ca sỹ Việt Nam để tưởng niệm nhạc sỹ Trịnh Công Sơn nhân 10 năm ngày mất của ông.

Trịnh Công Sơn được một số người gọi là Bob Dylan của Việt Nam, hàm ý nhắc tới các sáng tác phản chiến của ông.

Thế nhưng hai phần hòa nhạc dường như không ăn khớp với nhau.

Một số khán giả Việt Nam nói họ không biết nhiều về Bob Dylan. Linh, 24 tuổi, nói: “Ông ấy thuộc về thế hệ khác nên em không biết nhiều về ông”.

“Bố em thì có nhiều đĩa hát của Bob Dylan.”

Một điều trớ trêu là Bob Dylan, tuy từng phản đối mạnh mẽ cuộc chiến tranh Việt Nam, lại là tên tuổi mà người miền Bắc trước 1975 ít được nghe nói tới.

Bạn gái một thời của ông, ca sỹ Joan Baez, từng thăm Hà Nội thời kỳ Mỹ ném bom B52 năm 1972, cũng không được báo chí trong nước ở Việt Nam nhắc đến kể từ khi bà quay ra chỉ trích các vi phạm nhân quyền của chính phủ đương thời.

Bình luận:

Theo như bài trên thuật, trong ba buổi trình diễn của Bob Dylan tại Bắc Kinh, Thượng Hải và thành phố Hồ Chí Minh vào tháng tư năm 2011 thiếu vắng hai bài hát đã từng làm cho Bob Dylan nổi tiếng trong thập niên 1960. Đó là bài “Blowin’ in the Wind” và bài “The Times They Are A-Changin”. Cả công ty tổ chức cho Bob Dylan lẫn chính quyền Việt Nam đều nói là không bài hát nào trong danh sách trình để xin phép trước bị bác bỏ . Ông Brad Adams suy ra rằng nếu không có bài hát nào bị bác bỏ tức là trong danh sách xin phép không có hai bài hát nổi tiếng về phản kháng, đòi hỏi tự do đã làm Bob Dylan nổi danh trước đây . Điều này có nghĩa là Bob Dylan tự kiểm duyệt, tự ý bỏ hai bài hát này ra ngoài để được phép hát tại Trung Quốc và Việt Nam!

Hồi năm ngoái, 2010, Bob Dylan xin trình diễn tại Trung Quốc và đã bị từ chối. Lúc đó có báo bình luận có lẽ chính quyền Trung Quốc ngại các ca sĩ Tây Phương lồng vào màn trình diễn các thông điệp mang tính chính trị. Năm 2008, ca sĩ Iceland, Bjork, khi trình diễn bài hát mang tựa đề “Declare Independence” (Tuyên bố Độc Lập), đã hô “Tibet, tibet” vào cuối bài hát để cổ vũ  cho việc dân Tây Tạng tranh đấu đòi tự trị. Tất nhiên là nhà cầm quyền Trung Quốc rất tức giận vì hành động này vì Trung Quốc không muốn cho Tây Tạng tự trị hay độc lập. Năm nay, khi Bob Dylan xin trình diễn tại Trung Quốc lần nữa thì chính quyền Trung Quốc ra điều kiện phải nộp danh sách các bài hát trước để duyệt và phải hát trong vòng những bải đã được cho phép mà thôi.

Những lời chỉ trích của tổ chức nhân quyền quốc tế Human Rights Watch trước đây có thể không làm suy suyển tinh thần của các nhà lãnh đạo tại Việt Nam và Trung Quốc bao nhiêu nhưng chắc là lời chỉ trích này khá thấm thía cho Bob Dylan vì cả Bob Dylan và người lãnh đạo Human Rights Watch là người Tây phương, họ chia xẻ chung các giá trị về dân chủ, nhân quyền. Hơn thế nữa họ là những người lên tiếng phản kháng về những đàn áp, những đối xử bất công đối với những kẻ bị thua thiệt, những kẻ không có phương tiện tự vệ trong xã hội . Sự chỉ trích này là lời lên tiếng tố cáo Bob Dylan đã vi phạm các giá trị đạo đức mà cả đời Bob Dylan theo đuổi . Vì là xứ tự do nên Bob Dylan không thể bảo công an đến bắt giám đốc Human Rights Watch hay bắt tổ chức này phải giải tán . Bob Dylan chỉ có cách là phải coi chừng hành vi của mình đừng để người khác chỉ trích.

Bài hát Blowin’ In The Wind là bài hát được hát nhiều trong phong trào đòi quyền bình đẳng của người da đen diễn ra từ đầu thập niên 1960. Phong trào này tiếp diễn trong các thập niên sau đó và các đối xử với người da đen tại Mỹ đã được thay đổi dần dần. Người da đen càng ngày càng được bình đẳng với người da trắng. Việc một người da đen, ông Barack Obama, được bầu làm thổng thống Mỹ là kết quả của phong trào đòi bình đẳng của người da đen diền ra hàng chục năm qua. Bước qua những năm 1965, 1966 khi Mỹ can thiệp vào Việt Nam, bài hát này cũng được hát trong các buổi sinh hoạt, biểu tình phản đối chiến tranh tại Việt Nam .

Lời bài hát Blowin’ In The Wind

How many roads must a man walk down (Bao nhiêu con đường một người phải đi)
Before you call him a man? (trước khi người đó được xem là một con người ?)
Yes, ’n’ how many seas must a white dove sail (Bao nhiêu biển một con bồ câu trắng phải bay qua)
Before she sleeps in the sand? (trước khi nó ngủ vùi trong cát ?)
Yes, ’n’ how many times must the cannonballs fly (Bao nhiêu quả đạn đại bác đã bắn đi?)
Before they’re forever banned? (trước khi chúng bị cấm vĩnh viễn ?)
The answer, my friend, is blowin’ in the wind (Câu trả lời, bạn ơi, nó đang bay trong gió)
The answer is blowin’ in the wind (Câu trả lời đang bay trong gió)

How many years can a mountain exist (Bao nhiêu năm một ngọn núi tồn tại ?)
Before it’s washed to the sea? (trước khi nó bị đánh tan ra biển ?)
Yes, ’n’ how many years can some people exist (Vâng, bao nhiêu năm một số người phải sống)
Before they’re allowed to be free? (trước khi họ được trả tự do ?)
Yes, ’n’ how many times can a man turn his head (Vâng, bao nhiêu lần một người ngoảnh mặt đi)
Pretending he just doesn’t see? (Giả vờ như không nhìn thấy gì ?)
The answer, my friend, is blowin’ in the wind (Câu trả lời, bạn ơi, nó đang bay trong gió)
The answer is blowin’ in the wind (Câu trả lời đang bay trong gió)

How many times must a man look up (Bao nhiêu lần một người phải ngước lên nhìn)
Before he can see the sky? (trước khi người đó có thể nhìn thấy bầu trời ?)
Yes, ’n’ how many ears must one man have (Vâng, bao nhiêu cái tai một người phải có)
Before he can hear people cry? (trước khi người ấy nghe được tiếng người kêu khóc)
Yes, ’n’ how many deaths will it take till he knows (Bao nhiêu người đã phải chết cho đến khi một người biết rằng)
That too many people have died? (Đã có quá nhiều người chết)
The answer, my friend, is blowin’ in the wind (Câu trả lời, bạn ơi, nó đang bay trong gió)
The answer is blowin’ in the wind (Câu trả lời đang bay trong gió)

Bài hát Blowin’ In The Wind được hát bởi ca sĩ Joan Baez, một ca sĩ nổi tiếng cùng thời với Bob Dylan trong phong trào tranh đấu cho nhân quyền và phản chiến vào thập niên 60, 70:

Bài hát Blowin’ In The Wind hát bởi chính Bob Dylan

Lời bài hát

The Times They Are A-Changin’

Come gather ’round people (Hãy quây quần lại đây mọi người ơi)
Wherever you roam (Dù cho bạn có chèo đi đâu)
And admit that the waters (và nhận ra rằng mặt nước)
Around you have grown (xung quanh bạn đang dâng lên)
And accept it that soon (và nhận ra rằng ngay sau đó)
You’ll be drenched to the bone (bạn sẽ bị thấm ướt đến tận xương)
If your time to you is worth savin’ (nếu thời gian của bạn đáng được tiết kiệm)
Then you better start swimmin’ or you’ll sink like a stone (thì hãy bắt đầu bơi nếu không bạn sẽ bị chìm như một hòn đá)
For the times they are a-changin’ (Bởi vì thời thế đang thay đổi)

Come writers and critics (Hãy đến đây các nhà văn và nhà bình luận)
Who prophesize with your pen (những người tiên đoán bằng ngòi bút)
And keep your eyes wide (Hãy mở cho to mắt)
The chance won’t come again (Dịp này sẽ không đến lần nữa)
And don’t speak too soon (và đừng nói sớm quá)
For the wheel’s still in spin (Vì bánh xe vẫn còn quay)
And there’s no tellin’ who that it’s namin’ (Và sẽ không nói trước được sẽ là ai)
For the loser now will be later to win (Vì kẻ thua ngày nay sẽ trở thành kẻ thắng)
For the times they are a-changin’ (Bởi vì thời thế đang thay đổi)

Come senators, congressmen (Hãy đến đây, thượng nghị sĩ và dân biểu)
Please heed the call (Xin hãy lắng nghe lời kêu gọi)
Don’t stand in the doorway (Đừng đứng cản đường trước cửa)
Don’t block up the hall (Đừng đứng chắn trong hành lang)
For he that gets hurt (Vì kẻ bị đánh đau)
Will be he who has stalled (Sẽ là kẻ bị giam giữ)
There’s a battle outside and it is ragin’ (Đang có một trận chiến bên ngoài và nó đang diễn ra điên cuồng)
It’ll soon shake your windows and rattle your walls (Rồi đây nó sẽ là rung chuyển của sổ và tường của các ông)
For the times they are a-changin’ (Bởi vì thời thế đang thay đổi)

Come mothers and fathers (Hãy đến đây các bậc cha mẹ)
Throughout the land (từ khắp mọi nơi)
And don’t criticize (đừng chỉ trích)
What you can’t understand (những điều mà quí vị không hiểu nổi)
Your sons and your daughters (Con trai và con gái của quí vị)
Are beyond your command (Không còn nghe lời quí vị nữa)
Your old road is rapidly agin’ (Con đường xưa của quí vị đang lỗi thời dần)
Please get out of the new one if you can’t lend your hand (Hãy đem lại một con đường mới nếu quí vị có thể giúp một tay)
For the times they are a-changin’ (Bởi vì thời thế đang thay đổi)

The line it is drawn (Một đường kẻ đã được vẽ ra)
The curse it is cast (Một lời nguyền đang trở thành sự thật)
The slow one now (Bây giờ nó tuy chậm)
Will later be fast (Nhưng về sau nó sẽ nhanh)
As the present now (Vì cái hiện tại của bây giờ)
Will later be past (Rồi sẽ trở thành quá khứ)
The order is rapidly fadin’ (Trật tự cũ đang phai dần)
And the first one now will later be last (Một trật tự mới rồi đây sẽ thay thế)
For the times they are a-changin’ (Bởi vì thời thế đang thay đổi)

Dưới đây là tiếng hát của Joan Baez với bài hát The Times They Are A Changin

Bài The Times They Are A-Changin hát bởi chính Bob Dylan

Cập nhật hóa ngày 15-5-2011

Bob Dylan speaks out on ‘so-called China controversy’

By Randy Lewis, Los Angeles TimesMay 13, 2011

LOS ANGELES — Bob Dylan has taken to his website to address a swirl of commentary and analysis stemming from his performance last month in Beijing, specifically responding to accusations that he sold out for adhering to what has been described as a set list vetted and approved by the Chinese government. Others criticized the singer and songwriter for not speaking out on behalf of Chinese artist Ai Weiwei.

Dylan dismisses the notion that he was following anyone else’s order in choosing songs for the show.

“As far as censorship goes,” says Dylan’s note that was posted Friday, “the Chinese government had asked for the names of the songs that I would be playing. There’s no logical answer to that, so we sent them the set lists from the previous 3 months. If there were any songs, verses or lines censored, nobody ever told me about it and we played all the songs that we intended to play.”

He also counters reports that he was ever barred from performing in China previously or that the shows were either poorly attended or made up mostly of Westerners who were in the country.

“They responded enthusiastically to the songs on my last 4 or 5 records,” Dylan writes. “Ask anyone who was there. They were young and my feeling was that they wouldn’t have known my early songs anyway.

Dylan’s lively response suggests an update may be in order on Mark Twain’s famous warning about the perils of engaging in a debate with a newspaper: “Never pick a fight with a guy who buys his ink by the barrel.” In this case, maybe it should be: “Never start a war of words with the poet laureate of his generation:

Here’s the full text of Dylan’s statement,

“Allow me to clarify a couple of things about this so-called China controversy which has been going on for over a year. First of all, we were never denied permission to play in China. This was all drummed up by a Chinese promoter who was trying to get me to come there after playing Japan and Korea. My guess is that the guy printed up tickets and made promises to certain groups without any agreements being made. We had no intention of playing China at that time, and when it didn’t happen most likely the promoter had to save face by issuing statements that the Chinese Ministry had refused permission for me to play there to get himself off the hook. If anybody had bothered to check with the Chinese authorities, it would have been clear that the Chinese authorities were unaware of the whole thing.

“We did go there this year under a different promoter. According to Mojo magazine the concerts were attended mostly by ex-pats and there were a lot of empty seats. Not true. If anybody wants to check with any of the concert-goers they will see that it was mostly Chinese young people that came. Very few ex-pats if any. The ex-pats were mostly in Hong Kong not Beijing. Out of 13,000 seats we sold about 12,000 of them, and the rest of the tickets were given away to orphanages. The Chinese press did tout me as a sixties icon, however, and posted my picture all over the place with Joan Baez, Che Guevara, Jack Kerouac and Allen Ginsberg. The concert attendees probably wouldn’t have known about any of those people. Regardless, they responded enthusiastically to the songs on my last 4 or 5 records. Ask anyone who was there. They were young and my feeling was that they wouldn’t have known my early songs anyway.

“As far as censorship goes, the Chinese government had asked for the names of the songs that I would be playing. There’s no logical answer to that, so we sent them the set lists from the previous 3 months. If there were any songs, verses or lines censored, nobody ever told me about it and we played all the songs that we intended to play.

“Everybody knows by now that there’s a gazillion books on me either out or coming out in the near future. So I’m encouraging anybody who’s ever met me, heard me or even seen me, to get in on the action and scribble their own book. You never know, somebody might have a great book in them.”
© Copyright (c) Los Angeles Times

This entry was posted in Văn Hóa - Nghệ Thuật and tagged , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s